1. Trang chủ
  2. Tôi nhận được hóa đơn đầu vào là Hóa đơn thay thế thì Hạch toán và Kê khai như thế nào?

Tôi nhận được hóa đơn đầu vào là Hóa đơn thay thế thì Hạch toán và Kê khai như thế nào?

1. Tổng quan

Mục đích: Bài viết giúp Anh/chị nắm bắt tổng thể quy trình xử lý khi nhận được hóa đơn thay thế đầu vào từ nhà cung cấp. Qua đó, Anh/chị có thể lựa chọn đúng phương pháp hạch toán và kê khai thuế dựa trên việc hóa đơn gốc đã được kê khai hay chưa.

Nội dung bài viết gồm:

  • Cách hạch toán chứng từ khi hóa đơn gốc và hóa đơn thay thế cùng kỳ hoặc khác kỳ.
  • Hướng dẫn xử lý chênh lệch giá trị hàng tồn kho hoặc giá vốn khi hóa đơn thay thế có điều chỉnh tăng/giảm.
  • Hướng dẫn kê khai thuế GTGT đối với hóa đơn thay thế (kê khai cùng kỳ hoặc lập tờ khai bổ sung cho khác kỳ).

Phạm vi áp dụng: Kế toán

2. Các bước thực hiện hạch toán

Trường hợp 1: Hóa đơn gốc và Hóa đơn thay thế CÙNG KỲ kê khai hoặc chưa Kê khai thuế Hoá đơn gốc

Bước 1: Mở Chứng từ mua hàng của Hóa đơn gốc, nhấn Bỏ ghi\ Sửa, chọn mục “Không kèm hóa đơn”nhấn Lưu.

Bước 2: Căn cứ vào thời điểm nhận Hóa đơn thay thế, vào phân hệ Mua hàng, tại Tab “Nhận hóa đơn” để khai báo thông tin của Hóa đơn thay thế, xem hướng dẫn tại đây

Hạch toán: Nợ TK 1331 / Có TK 11x, 331

Trường hợp 2: Hóa đơn gốc và Hóa đơn thay thế KHÁC KỲ kê khai hoặc đã Kê khai thuế Hoá đơn gốc

Bước 1: Hóa đơn đầu vào (gốc) giữ nguyên.

Bước 2: Hạch toán điều chỉnh

  • Khi lập Tờ khai bổ sung thuế GTGT thì ghi giảm các chỉ tiêu [23] [24] [25]
  • Sau khi Lưu Tờ khai bổ sung sẽ có nút Hạch toán ĐC, để hạch toán điều chỉnh giảm tiền thuế GTGT của Hóa đơn gốc
  • Tab Hạch toán: hạch toán Nợ TK 1331 / Có TK 111, 112, 331

Lưu ý:

  • Nếu Hoá đơn thay thế TĂNG số lượng, đơn giá, thành tiền so với Hoá đơn gốc
    • Nếu Hàng vẫn còn tồn trong kho: hạch toán tăng thêm Giá trị tồn kho bằng thao tác Kiểm kê kho, xem tại đây
    • Nếu Hàng đã bán hết: hạch toán tăng Giá vốn hàng bán trên Chứng từ nghiệp vụ khác:

Nợ TK 632 / Có TK 331,…

  •  Nếu Hoá đơn thay thế GIẢM số lượng, đơn giá, thành tiền so với Hoá đơn gốc
    • Nếu Hàng vẫn còn tồn trong kho: hạch toán giảm Giá trị tồn kho trêchứng từ Giảm giá hàng mua
    • Nếu Hàng đã bán hết: Hạch toán giảm Giá vốn hàng bán và giảm Tiền thuế GTGT đầu vào trên chứng từ Giảm giá hàng mua (tương tự Trường hợp 3 của Hoá đơn điều chỉnh giảm đầu vào), cụ thể:
      • Lưu ý: Không tích vào ô Giảm giá trị hàng nhập kho
      • Tab Hóa đơn: Nhập các thông tin của Hoá đơn điều chỉnh (Mẫu số HĐ, Ký hiệu HĐ, Số HĐ, Ngày HĐ)
      • Nhập các thông tin chi tiết (Hàng hoá, Giá trị, % thuế, Tiền thuế, TK thuế,… )
      • Hạch toán giảm Giá vốn: Nợ TK 331,11x  / Có TK 632

3. Kê khai hóa đơn đầu vào là hóa đơn thay thế

Trường hợp 1: Hóa đơn gốc và Hóa đơn thay thế CÙNG KỲ kê khai thuế

Kê khai Hóa đơn thay thế vào Tờ khai thuế GTGT của kỳ hiện tại (tức là kỳ phát sinh hóa đơn thay thế đó), như hóa đơn GTGT mua vào bình thường.

Trường hợp 2: Hóa đơn gốc và Hóa đơn thay thế KHÁC KỲ kê khai hoặc đã kê khai thuế của Hoá đơn gốc

Ví dụ: Quý I/2023 nhận Hóa đơn mua vào số 01. Quý III/2023 Nhà cung cấp Hủy hóa đơn số 01 và xuất hóa đơn thay thế số 08.

Bước 1: Lập tờ khai bổ sung Quý I/2023.

  • Tại các chỉ tiêu số [23] [24] [25]: gõ lại số tiền đã trừ đi hóa đơn đầu vào số 01 bị hủy.

Bước 2: Lập tờ khai lần đầu của Quý III/2023 kê khai lên Hóa đơn thay thế 08 vào Bảng kê mua vào (xem như là một hóa đơn đầu vào bình thường)

Bước 3: Trên tờ khai lần đầu của Quý III/2023, sẽ có thể xảy ra 01 trong 03 tình huống như sau:

Tình huống 1: Nếu sau khi lập tờ khai bổ sung Quý I/2023,  không phát sinh thêm tiền thuế phải nộp (Số giảm đi của hóa đơn gốc < số thuế được khấu trừ chuyển kỳ sau) Chỉ ảnh hưởng số thuế được khấu trừ  thì kê vào chỉ tiêu số [37] Điều chỉnh giảm.

Tình huống 2: Nếu sau khi lập tờ khai bổ sung Quý I/2023, làm giảm tiền thuế khấu trừ chuyển sang kỳ sau, đồng thời phát sinh tiền thuế phải nộp (Số thuế khấu trừ chuyển kỳ sau < số giảm đi của hóa đơn gốc) Thì lúc này sẽ phải nộp thuế GTGT phát sinh của Quý 1, tiền chậm nộp (nếu có) và điều chỉnh vào chỉ tiêu số [37] Điều chỉnh giảm.

Tình huống 3: Nếu sau khi lập tờ khai bổ sung Quý I/2023, Tờ khai Quý 1 không có thuế khấu trừ chuyển kỳ sau Tờ khai bổ sung làm tăng toàn bộ số thuế phải nộp ⇒ Lúc này chỉ nộp thuế GTGT, tiền chậm nộp (nếu có). Không kê vào chỉ tiêu số [37].

Cập nhật 23/06/2026

Bài viết này hữu ích chứ?

Giải đáp miễn phí qua Facebook
Nếu bạn vẫn còn thắc mắc hãy đăng câu hỏi vào Cộng đồng MISA qua facebook để được giải đáp miễn phí và nhanh chóng
Đăng bài ngay