Cách kê khai chỉ tiêu 37 và 38 trên Tờ khai thuế GTGT khấu trừ (01/GTGT)

Mục đích: Bài viết hướng dẫn cách xác định các trường hợp cần kê khai chỉ tiêu [37] – Điều chỉnh giảm thuế GTGT còn được khấu trừ của các kỳ trước và chỉ tiêu [38] – Điều chỉnh tăng thuế GTGT còn được khấu trừ của các kỳ trước trên Tờ khai thuế GTGT mẫu 01/GTGT theo Thông tư 89/2026/TT-BTC.

Đồng thời, bài viết tổng hợp căn cứ pháp lý và hướng dẫn cách kê khai đối với các trường hợp phổ biến như: hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp; phát hiện sai, sót thuế GTGT đầu vào; nhận hóa đơn điều chỉnh, hóa đơn thay thế; chuyển đổi phương pháp tính thuế; kê khai theo tờ khai bổ sung (01/KHBS) và theo kết luận, quyết định của cơ quan thuế hoặc cơ quan có thẩm quyền, giúp doanh nghiệp thực hiện kê khai đúng quy định và tránh nhầm lẫn với các trường hợp phải khai bổ sung hồ sơ khai thuế.

Nội dung bài viết gồm:

• Căn cứ pháp lý quy định về việc điều chỉnh.
• Giải thích ý nghĩa của chỉ tiêu 37 và 38.
• Các trường hợp cụ thể cần kê khai điều chỉnh.

Phạm vi áp dụng: Kế toán

Căn cứ hướng dẫn tại mục Ghi chú của Tờ khai thuế GTGT mẫu số 01/GTGT thuộc Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư số 89/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính ngày 30 tháng 6 năm 2026 của Bộ trưởng Bộ Tài chính thì có hướng dẫn cách kê khai chỉ tiêu 37 và 38 như sau:

• Trường hợp hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp có giá trị hàng hóa, dịch vụ mua từ 05 triệu đồng trở lên, cơ sở kinh doanh kê khai; điều chỉnh giảm số thuế giá trị gia tăng đầu vào được khấu trừ đối với phần giá trị hàng hóa, dịch vụ không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt vào chỉ tiêu [37] kỳ tính thuế phát sinh nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng, phụ lục hợp đồng (không phải khai bổ sung hồ sơ khai thuế). Trường hợp sau khi điều chỉnh, cơ sở kinh doanh có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì cơ sở kinh doanh được kê khai, khấu trừ số thuế giá trị gia tăng đầu vào đối với phần giá trị hàng hóa, dịch vụ có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt vào chỉ tiêu [38] kỳ tính thuế có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
• Trường hợp người nộp thuế phát hiện số thuế giá trị gia tăng đầu vào khi kê khai, khấu trừ bị sai, sót thực hiện khai vào chỉ tiêu [37] hoặc [38] (tháng, quý phát hiện sai, sót nếu việc khai thuế được thực hiện vào tháng, quý phát sinh thuế giá trị gia tăng đầu vào bị sai, sót làm giảm số tiền thuế phải nộp hoặc chỉ làm tăng hoặc giảm số thuế giá trị gia tăng còn được khấu trừ chuyển kỳ sau (không phải khai bổ sung hồ sơ khai thuế).
• Trường hợp người mua nhận được hóa đơn điều chỉnh, hóa đơn thay thế thuộc các trường hợp theo quy định tại khoản 5 Điều 10 Thông tư số 91/2026/TT-BTC ngày 30/6/2026 của Bộ Tài chính thì kê khai vào chỉ tiêu [37] hoặc [38] của kỳ tính thuế nhận được hóa đơn điều chỉnh, hóa đơn thay thế (không phải khai bổ sung hồ sơ khai thuế).
• Trường hợp người nộp thuế chuyển đổi phương pháp tính thuế từ phương pháp khấu trừ thuế sang phương pháp trực tiếp trên doanh thu thì kê khai điều chỉnh giảm số thuế giá trị gia tăng chưa được khấu trừ hết vào chỉ tiêu [37] tại kỳ tính thuế cuối cùng trước khi chuyển đổi phương pháp tính thuế (không phải khai bổ sung hồ sơ khai thuế).
• Các trường hợp khác thực hiện theo quy định tại Điều 12 Nghị định số 252/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 của Chính phủ và Phụ lục II Thông tư này.

Căn cứ tại Điều 4 Nghị định 144/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 20/06/2026 (Sửa đổi, bổ sung điểm g khoản 2 Điều 26 của Nghị định 181/2025/NĐ-CP) như sau:

Điều 4. Sửa đổi, bổ sung điểm g khoản 2 Điều 26

“g) Đối với hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp có giá trị hàng hóa, dịch vụ mua từ 05 triệu đồng trở lên, cơ sở kinh doanh căn cứ vào hợp đồng mua hàng hóa, dịch vụ bằng văn bản, hóa đơn giá trị gia tăng và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt của hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp để khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào. Trường hợp chưa có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt do chưa đến thời điểm thanh toán theo hợp đồng, phụ lục hợp đồng thì cơ sở kinh doanh vẫn được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào. Đến thời điểm thanh toán theo hợp đồng, phụ lục hợp đồng, cơ sở kinh doanh không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì cơ sở kinh doanh phải kê khai, điều chỉnh giảm số thuế giá trị gia tăng đầu vào được khấu trừ đối với phần giá trị hàng hóa, dịch vụ không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt vào kỳ tính thuế phát sinh nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng, phụ lục hợp đồng. Trường hợp sau khi điều chỉnh, cơ sở kinh doanh có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì cơ sở kinh doanh được kê khai, khấu trừ số thuế giá trị gia tăng đầu vào đối với phần giá trị hàng hóa, dịch vụ có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt vào kỳ tính thuế có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt”.

Lưu ý: Kê khai chỉ tiêu [37] và [38] – Điều chỉnh tăng, giảm thuế giá trị gia tăng còn được khấu trừ của các kỳ trước => Đây là 2 chỉ tiêu để điều chỉnh THUẾ GTGT ĐẦU VÀO không dùng để điều chỉnh thuế GTGT đầu ra